Het coalitieakkoord blijft daarmee hangen in globale duurzaamheidsambities. Economische ontwikkeling moet hand in hand gaan met verduurzaming en slimmer gebruik van grondstoffen, aldus het kabinet in wording. De overheid wil meer regie nemen, onder meer door investeringen te richten op technologieën en sectoren met strategisch belang voor de Nederlandse economie. Biobased en biologische oplossingen gaan vooral een rol spelen in het verdienvermogen van Nederland, onder de noemer “groene groei.”
Groen gas en groene waterstof
Hoewel elektrificatie wordt neergezet als de belangrijkste route voor verduurzaming van de industrie, blijft het kabinet “vol inzetten op productie van groen gas en groene waterstof” als aanvulling, met name voor toepassingen waar elektrificatie minder voor de hand ligt.
Ook binnen de landbouwparagraaf wordt groen gas genoemd als een van de innovaties die kunnen bijdragen aan een toekomstbestendig voedselsysteem, naast sensortechnologie, robotisering en biotechnologie. De overheid wil private investeringen in deze innovaties ondersteunen met subsidies en kredieten.
Biobased onderdeel schone maakindustrie
Wat betreft de biobased economie ziet het kabinet expliciete kansen voor Nederland in onder meer biobased plastics, groene chemie en circulaire bouwmaterialen. Deze sectoren worden genoemd als onderdelen van de zogenoemde ‘schone maakindustrie’, waarin Nederland zijn internationale concurrentiepositie verder wil uitbouwen.
Samenwerking tussen grote bedrijven, mkb, start-ups en kennisinstellingen moet innovatie versnellen en opschaling mogelijk maken. Het kabinet wil knelpunten wegnemen en waar mogelijk optreden als launching customer om nieuwe circulaire en biobased oplossingen sneller naar de markt te brengen. “Zo stimuleren we innovatie en marktontwikkeling, versterken we de concurrentiepositie van Europese en Nederlandse ondernemers en bieden we bedrijven langetermijnzekerheid en investeringsruimte.”
Ruimte voor biobased bouwen
Biobased bouwen wordt niet benoemd als beleidsdoel, maar komt indirect in beeld via de nadruk op circulaire bouwmaterialen en industrialisering van de bouw. Het kabinet zet sterk in op standaardisatie, prefab/fabrieksmatig bouwen om de woningproductie te versnellen. Die aanpak kan ook biobased bouwconcepten helpen opschalen, al worden daarvoor geen specifieke normen of verplichtingen geïntroduceerd. De inzet op het schrappen van bovenwettelijke eisen en het uniformeren van bouwregels moet bovendien voorkomen dat innovatieve materialen en concepten vastlopen in lokale regelgeving.
Biotechnologie strategisch speerpunt
In het coalitieakkoord worden life sciences en biotechnologie genoemd als één van de vier strategische domeinen binnen het industriebeleid, naast digitalisering en AI, veiligheid en weerbaarheid, en energie- en klimaattechnologie. Zo wordt biotechnologie in de landbouw en voedselproductie gekoppeld aan genetica , innovatieve fermentatie en kweekvlees. Nederland wil in Europees verband ruimte creëren voor nieuwe veredelingstechnieken, zoals CRISPR-cas en cisgenese, om innovatie in de agrifoodsector te versnellen.
Groene chemie verankerd in industrieclusters
Groene chemie krijgt eveneens een duidelijke plaats in het akkoord. Het kabinet ziet deze sector als een logische pijler onder de verduurzaming van de bestaande chemische industrie. Voor energie-intensieve industrieclusters — waaronder Rotterdam-Moerdijk, Chemelot en Zeeland-West-Brabant — wil het kabinet een nationale ruimtelijk-economische strategie ontwikkelen om clustering van zware industriële activiteiten te realiseren. Groene chemie, biobased plastics en waterstof worden daarbij genoemd als sleuteltechnologieën voor het toekomstig verdienvermogen van Nederland.
Voorzichtige koers met duidelijke accenten
Per saldo kiest het nieuwe kabinet voor een voorzichtige maar consistente koers. Biobased en biologische oplossingen worden niet afgedwongen met harde verplichtingen, maar krijgen wel nadrukkelijk ruimte binnen industrie-, innovatie- en energiebeleid. Met name biotechnologie en groene chemie worden neergezet als strategische speerpunten, terwijl biobased bouwen en de bredere bioeconomie het vooral moeten hebben van de voorwaarden daaromheen, zoals standaardisatie, investeringszekerheid en opschalingsbeleid. En zo is tussen de regels door nog iets positiefs te lezen: het kabinet beschouwt de bioeconomie als een volwassen onderdeel van het toekomstige industriële systeem, en niet langer als nichemarkt.
Kijk voor de volledige versie van het coalitieakkoord op de website over Kabinetsformatie.
Beeld: Nancy Pauwels/Shutterstock
