Volgens de auteurs draaien nu vooral gemeenten en belastingbetalers op voor de kosten van voedselafvalbeheer. Een deel van de financiële en operationele verantwoordelijkheid zou moeten verschuiven naar bedrijven die voedsel op de Europese markt brengen.
Verminderen voedselafval
Voedselafval is wereldwijd verantwoordelijk voor naar schatting 8 tot 10% van de broeikasgasuitstoot. EU-burgers produceren jaarlijks gemiddeld ongeveer 130 kilogram voedselafval per persoon. Hoewel lidstaten sinds 2024 verplicht zijn om bioafval apart in te zamelen, wordt momenteel slechts circa 26% van het keukenafval gescheiden opgehaald; de rest belandt in verbrandingsinstallaties of op stortplaatsen.
In de Europese Kaderrichtlijn Afval zijn bindende doelstellingen vastgelegd voor 2030: een vermindering van voedselafval met 30% per hoofd van de bevolking bij huishoudens, retail en horeca, en 10% bij de voedselverwerkende industrie. Zonder nieuwe economische instrumenten zijn deze doelen volgens het rapport moeilijk haalbaar.
Aanpak bij de bron
De EPR zou gelden voor groothandelaars, importeurs en retailers voor hun eigen huismerkproducten. Door juist partijen te richten die voedsel ontwerpen, verpakken, etiketteren en op de markt brengen, wil het systeem voedselafval bij de bron aanpakken — bijvoorbeeld via beslissingen over portiegroottes, houdbaarheidsdata, promoties en distributie.
Het rapport presenteert EPR voor voedselproducten als een praktisch instrument om de uitvoering van de Kaderrichtlijn Afval te ondersteunen, voedselafval te verminderen ten gunste van Europa’s bio-economie, circulariteit en klimaatdoelen, en een stabiele aanvoer van bioafval te verzekeren voor de biobased industrie. Tegelijk kunnen compost en digestaat (een restproduct van de mestverwerking) bijdragen aan het herstel van uitgeputte landbouwgronden.
Joan Marc Simon, oprichter van Zero Waste Europe, zegt: “Nu we EU-doelen voor voedselafval hebben en de verplichting om bioafval apart in te zamelen, hebben we economische instrumenten nodig om die doelen te halen. EPR voor voedselproducten kan de financiering mobiliseren die nodig is om voedselafval te verminderen en de gescheiden inzameling van organisch afval te vergroten.”
Dirk Carrez, Uitvoerend Directeur van BIC, voegt toe: “Europa moet alle opties bekijken om het onbenutte potentieel van bioafval te benutten. EPR voor voedselproducten kan helpen om de beschikbaarheid van bioafval te vergroten, ook voor biomaterialen. Door dit afval om te zetten in grondstoffen voor de bio-gebaseerde industrie ontstaan circulaire kringlopen.”
BIC publiceert het rapport vandaag (20 januari 2026) in haar online kennisbank. Zie de website van BIC voor meer informatie.
Beeld: Fevziie/Shutterstock
