Lees verder
Dertien nieuwe contracten en een totaalbedrag aan innovatievouchers van bijna € 125.000 euro voor onderzoek, ontwikkeling en implementatie van biobased oplossingen voor echte problemen in het bedrijfsleven. Dat is de oogst van de eerste ronde van BioVoice. Vrijdag (24 mei) werden de contractpartners voorgesteld tijdens een feestelijke bijeenkomst in Bergen op Zoom.
Pierre Gielen

BioVoice is een Zuid-Nederlandse innovatiechallenge waarbij grote bedrijven samenwerken met mkb’ers. Programma manager Bob Houpst: ‘We zien dat mkb-bedrijven heel druk bezig zijn met biobased oplossingen, maar dat vaak doen vanuit een isolement, met een ‘technology push’-gedachte. Dat sluit niet altijd aan bij de marktvraag. Aan de andere kant blijven bij grote bedrijven, die vaak heel goed weten waar de markt behoefte aan heeft, innovatievraagstukken op de plank liggen vanwege tijdgebrek. Wij hebben die vraagstukken, die challenges opgehaald en uitgezet om het mkb de kans te geven oplossingen te bedenken en te ontwikkelen. Daarmee dragen we bij aan de transitie naar een biobased economy.’

Dino’s

Grote bedrijven werken echter niet vanzelfsprekend samen met start-ups, merkt Rob van der Meij, senior investment manager van het Europese venture kapitaalfonds Capricorn Sustainable Chemistry Fund. Het zijn twee werelden die elkaar niet zo heel goed kennen. Zo denken start-ups dat corporates ‘dino’s’ zijn, waarmee je niet kunt samenwerken. En grote bedrijven zien start-ups als flexibel, innovatief, vlot, doorpakkers. ‘De werkelijkheid is anders. Grote bedrijven staan meer open voor samenwerking dan ooit. Ze bieden toegang tot de markt, treden op als launching customer, brengen kennis in en zijn actief met open innovatie. De challenges van BioVoice zijn daar een goed voorbeeld van. Start-ups voldoen echter ook niet aan het ideaalbeeld. Ze zijn vaak enorm onervaren, soms onrealistisch en aan de communicatie schort het ook wel eens.’

Volgens Van der Meij verloopt de samenwerking nogal eens stroef doordat de verwachtingen en werkwijzen uit elkaar lopen. Zo klagen mkb’ers over de bureaucratie, governance, regels rondom het intellectueel eigendom en de trage betalingen bij grote bedrijven. ‘Zeur daar niet zo over, is mijn boodschap aan kleine bedrijven. Leer er gewoon mee omgaan. Je kunt aan mensen in grote bedrijven niet vragen om de governance-regels te omzeilen. Dat gaat niet gebeuren. En als je geld nodig hebt om te investeren, wees er dan gewoon duidelijk en eerlijk over. Probeer er niet tegen te vechten!’

Grote diversiteit

In totaal waren er binnen BioVoice 7 challenges, waarvan 5 tot innovatiecontracten hebben geleid, met een grote diversiteit aan deelnemers: van gevestigde ondernemingen tot pre-starters.

Cargill stapte in BioVoice met maar liefst drie challenges. ‘Cargill wil zijn ecologische voetafdruk verbeteren’, zegt Wim de Vriendt, manager productietechnologie. ‘Dat doen we onder meer door energie te besparen tijdens het ontwateren.’ Evodos uit Raamsdonksveer heeft mogelijk een oplossing. Het bedrijf is vooral actief in de olie-industrie, maar gaat zijn gepatenteerde separatietechnologie op de Green Chemistry Campus in Bergen op Zoom geschikt maken voor biomassa.

De tweede challenge van Cargill gaat over het scheiden van maïs en tarwe in eiwitten, vezels en zetmelen. De Vriendt: ‘We zijn op zoek naar innovatieve bedrijven buiten ons normale vakgebied, de voedingsindustrie, om te kijken of het nog beter kan.’ Een van de oplossingen is van Elma, een pre-starter met potentie, die een ‘wildcard’ heeft gekregen om door te gaan onder het mentorschap van Cargill. Greencovery is een Wageningse start-up die met Delftse technologie werkt aan het terugwinnen van waardevolle aminozuren industriële reststromen. Hydrodynamic Filtration heeft een energiezuinige manier van filtratie en fractionering ontwikkeld en gaat daarmee een pilot opzetten met de biomassa-stromen van Cargill.

Challenge 3 gaat over innovatieve nieuwe biodegradeerbare voedselverpakkingen, ‘We willen kijken of we innovatieve verpakkingen kunnen maken uit de producten van Cargill, die we ook zelf kunnen toepassen’, zegt business development manager Edwin Berens. Zo maakt de Rotterdamse start-up Outlander Materials van reststromen, gewoonlijk uit de bierbrouwerij, non-toxische en composteerbare biomaterialen die een alternatief bieden voor ‘single use plastics’. Bio4Pack is al wat langer op de markt met biologisch afbreekbare verpakkingen en gaat zich samen met Cargill richten op het verduurzamen van de processtromen van een grote restaurantketen. De Vlaamse start-up 72p heeft een innovatieve technologie ontwikkeld om bindmiddelen te maken uit eiwitrijke reststromen.

Dubbeltje per kilo

Cosun is op zoek naar ‘frisse nieuwe ideeën voor het valoriseren van de nevenstromen van suikerproductie’, zegt innovatiemanager Ad de Laat. ‘Die leveren vandaag de dag hooguit een dubbeltje per kilo op.’ Laurierkwekerij Gova uit Nispen heeft een technologie om laurierolie te winnen, die vervolgens als gewasbeschermingsmiddel kan worden gebruikt. Onderzocht wordt of dat ook met suikerbieten kan, maar omgekeerd ook of deze gewasbeschermer toepasbaar is in de bietenteelt. Het Ierse researchbedrijf CyberColloids extraheert bioactieve componenten uit voedsel-reststromen en maakt daar onder meer voedingssupplementen, vetvervangers en bindmiddelen van. Suikerbieten zijn een mogelijke nieuwe feedstock. Nimaro Ageno Consult, lid van de Green Chemistry Campus en bekend van het onderzoek naar pyrolyse, gaat onderzoeken hoe bietenpulp is te verwerken in polyurethaan hardschuim.

Verduurzamen oesterkweek

Stuurbare afbreekbaarheid van bioplastics is een challenge van Rodenburg Biopolymers die tot drie contracten heeft geleid. ‘Ons bioplastic is duurder en zwaarder dan gewoon plastic, dus wij zoeken naar meerwaarde in het eindproduct’, zegt directeur Aaik Rodenburg. Dutch Water Tech wil deze biopolymeren gebruiken om de oesterkweek ter verduurzamen (zodat er geen microplastics meer in de oesters belanden). De Goesse ontwerper Rinke van Remortel (bekend van de Dopper) heeft slimme ideeën om de stuurbaarheid te beïnvloeden ‘met andersoortige materialen en technieken’. De Amsterdamse start-up AgroBiota wil goedaardige micro-organismen gaan toepassen om bioplastics af te breken.

In totaal werd aan de genoemde bedrijven voor € 124.570 aan innovatievouchers uitgereikt in deze eerste BioVoice-ronde. Daarvan is € 100.000 betaald door de Rabobank en de rest door de provincie Noord-Brabant.

Ontwikkelfase

Nu de contracten zijn gesloten en de vouchers zijn verdeeld, gaat de laatste, ontwikkelfase van deze BioVoice-ronde in. Die vindt onder meer plaats bij de Green Chemistry Campus in Bergen op Zoom. ‘Het wordt een lange en zeer intensieve fase’, zegt Petra Koenders, directeur van de Green Chemistry Campus. ‘Voor de meeste partijen duurt het een paar maanden, maar er zijn ook uitschieters bij tot drie jaar.’ In de tussentijd gaat het BioVoice-team verder met het opzetten van een volgende ronde. Daar heeft zich inmiddels al een aantal nieuwe ‘challengers’ voor aangemeld. Agro&Chemie blijft de ontwikkelingen volgen.

 

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Biobased Delta.