'Financiering en regelgeving biobased revolutie in Europa moeten beter'

De beleidsnota benadrukt het enorme potentieel van de Europese bio-economie: tot wel een miljoen nieuwe banen tegen 2030 en een belangrijke bijdrage aan klimaat- en milieudoelstellingen. Wereldwijd zal de bio-economie tegen 2050 naar verwachting meer dan 27 biljoen euro waard zijn. Dat biedt Europa aanzienlijke economische en strategische kansen. Om dit potentieel te realiseren, zijn veel grotere investeringen en soepelere trajecten van laboratoriumonderzoek naar industriële productie nodig.

Investeringskloof

BIC identificeert twee investeringskloven als de belangrijkste belemmeringen voor het opschalen van innovatie. De eerste doet zich voor wanneer bedrijven de overstap maken van pilot- naar demonstratie-installaties, een stap die aanzienlijk kapitaal vereist, maar op korte termijn slechts een beperkt rendement oplevert. De tweede, veel grotere kloof doet zich voor bij de overgang naar volledige commerciële productie. De Europese Investeringsbank schat deze financieringskloof op 470-750 miljoen euro per jaar voor de eerste kloof en 1,6-2,6 miljard euro per jaar voor de tweede. Zonder ingrijpen kunnen veelbelovende technologieën al vastlopen voordat ze de markt bereiken.

Naast financiering wijst het rapport op structurele obstakels die het concurrentievermogen van Europa verder ondermijnen. Langdurige en inconsistente regelgevingsprocessen vertragen de markttoegang; gefragmenteerde nationale regels belemmeren grensoverschrijdende schaalvergroting; en zwakke marktprikkels maken het voor bedrijven moeilijk om afnameovereenkomsten te sluiten. Ondertussen profiteren fossiele producten van decennia van optimalisatie en aanhoudende subsidies, waardoor biobased materialen op een ongelijk speelveld moeten concurreren.

Om deze uitdagingen aan te pakken, stelt BIC een reeks concrete maatregelen voor. Deze omvatten het verbeteren van de bekendheid en toegankelijkheid van bestaande financiële instrumenten, het harmoniseren van pilot- en demonstratie-initiatieven in de lidstaten, het versterken van publiek-private partnerschappen zoals de Circular Bio-based Europe Joint Undertaking (CBE JU), en het creëren van op maat gemaakte risicodelingsmechanismen om particulier kapitaal aan te moedigen.

Aanvullende aanbevelingen zijn onder meer Europese leninggaranties, het mobiliseren van pensioenfondsen, het opzetten van nationale groene investeringsbanken en het verbeteren van de marktomstandigheden door hervormingen van de regels voor staatssteun en de lancering van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang (IPCEI) voor bio-productie.

Stap vooruit

De nota benadrukt dat de mondiale concurrenten van Europa – waaronder de Verenigde Staten, China, India en Brazilië – snel stappen ondernemen om hun bio-economieën te versterken. Nu het beleid in de VS momenteel aan kracht inboet, heeft Europa een strategische kans om een stap vooruit te zetten, maar alleen als de financiële en regelgevende belemmeringen dringend worden aangepakt.

“Europa bevindt zich op een cruciaal moment”, concludeert BIC. “Met gecoördineerde financiële steun, duidelijke regelgeving en marktprikkels die duurzame productie belonen, kan biofabricage de komende decennia een hoeksteen van het Europese concurrentievermogen worden.”

Zie ook: