'Grote groeikansen Europese markt voor biobased producten'

Volgens BIC is er in Europa veel kennis, technologie en industriële infrastructuur, maar dringen innovatieve biobased producten nog onvoldoende op grote schaal door tot de markt. Gerichte vraagstimulering is nodig om investeringen in nieuwe productiecapaciteit mogelijk te maken en biobased producten uiteindelijk concurrerend te maken met fossiele alternatieven.

Het consortium spreekt van zogeheten lead markets: eindmarkten waarin Europa een concurrentievoordeel kan ontwikkelen en waarin marktgerichte maatregelen de toepassing van biobased producten versnellen. Daarbij gaat het niet alleen om subsidiëring van onderzoek en innovatie, maar ook om gunstige investeringsvoorwaarden, duidelijke regelgeving en voldoende marktvraag.

BIC wijst erop dat voortzetting van de Circular Bio-based Europe Joint Undertaking (CBE JU) onder de nieuwe Europese meerjarenbegroting voor 2028-2034 nodig is om de eerste kloof (‘valley of death’) tussen onderzoek en demonstratie te overbruggen. Voor de daaropvolgende industriële opschaling en de bouw van eerste commerciële fabrieken is echter een bredere combinatie van marktprikkels, financiering en regelgeving noodzakelijk. Daarmee moet ook de tweede ‘valley of death’ worden aangepakt.

Vier belangrijke afzetmarkten

Voor biobased plastics, polymeren en vezelverpakkingen identificeert BIC vier belangrijke markten: verpakkingen, land- en tuinbouw, de auto-industrie en de bouw. Wereldwijd zal de productiecapaciteit voor biobased plastics volgens de verwachtingen verdubbelen van 2,3 miljoen ton in 2025 tot 4,7 miljoen ton in 2030.

Europa vertegenwoordigde in 2025 ruim 43 procent van de wereldwijde omzet in bioplastics. De Europese markt voor vezelgebaseerde verpakkingen is inmiddels goed voor €110 miljard omzet, €26 miljard toegevoegde waarde en 710.000 banen. Ook in de bouw groeit de toepassing van biobased isolatieschuimen, leidingen, vloer- en wandproducten, coatings, lijmen en afdichtingsmiddelen.

In de chemische sector liggen eveneens grote kansen. De Europese chemie-industrie realiseert jaarlijks circa €655 miljard omzet en biedt werk aan meer dan 1,2 miljoen mensen. Toch is ongeveer 90 procent van de koolstofgrondstoffen die de sector gebruikt nog van fossiele oorsprong. Het aandeel biobased producten bedraagt naar schatting slechts 8 procent.

BIC ziet vooral potentieel in biobased chemicaliën voor de bouw, persoonlijke verzorging en landbouw. Daarnaast kunnen biobased platformchemicaliën en tussenproducten worden gebruikt in onder meer oplosmiddelen, coatings, smeermiddelen, verf, drukinkt en lijmen. Vervanging van belangrijke petrochemische producten door biobased alternatieven kan de uitstoot van broeikasgassen gemiddeld met circa 45 procent verminderen, blijkt uit recente studies van het Joint Research Centre van de EU (JRC).

Natuurvezels voor textiel

Ook de textielsector biedt mogelijkheden. Synthetische vezels vormen ongeveer 67 procent van de wereldwijde vezelproductie, waarbij polyester alleen al een aandeel van 57 tot 60 procent heeft. Tegelijkertijd wordt minder dan 1 procent van het textiel opnieuw tot textielvezels verwerkt. Recycling alleen is daarom volgens BIC onvoldoende om de afhankelijkheid van fossiele koolstof terug te dringen.

Europa heeft een sterke uitgangspositie op het gebied van duurzame natuurvezels, waaronder cellulose, vlas en hennep, maar blijft sterk afhankelijk van de import van synthetische vezels en katoen. BIC ziet kansen voor Europese biobased waardeketens voor kleding, schoenen en medische en technische textielproducten.

Het consortium gaat de geïdentificeerde markten verder bespreken met industriële partijen en andere belanghebbenden. In een apart document staan beleidsaanbevelingen voor concrete maatregelen waarmee de vraag naar biobased producten kan worden gestimuleerd.

De nieuwe BIC-rapporten over belangrijke markten voor biobased producten zijn te vinden op de kennishub op de website van BIC:

Beeld: BIC